Ukraiński Kościół Prawosławny Kanady
W roku 1918 grupa kanadyjskich ukraińskich grekokatolików z Galicji, obawiając się, że jako katolicy nie będą w stanie zachować swojej odrębności narodowej, wraz z małą grupą prawosławnych z Bukowiny postanowiła utworzyć Ukraiński Kościół Prawosławny.
Rewolucja bolszewicka w Rosji sprawiła, że sytuacja Prawosławia w Kanadzie była niejasna, dopóki grupa ta nie znalazła stałej jurysdykcji, do której mogła się przyłączyć. Pod koniec roku 1919 została przyjęta do wspólnoty przez Antiocheński Kościół Prawosławny w Ameryce Północnej pod przewodnictwem metropolity Germanosa. Później, w 1924 roku, Kościół wszedł pod jurysdykcję arcybiskupa Jana Teodorowicza z samozwańczego Ukraińskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. Arcybiskup Jan chciał uregulować status swojego Kościoła i starał się o jego ponowne poświęcenie przez Patriarchat Ekumeniczny w Konstantynopolu, ale nie odniósł sukcesu.
Pierwotna grupa byłych ukraińskich grekokatolików i prawosławnych została umocniona dzięki masowemu napływowi prawosławnych z Ukrainy. Miała w ten sposób powstać największa wspólnota prawosławna w Kanadzie, licząca 152 parafie, 21 księży i 64 tys. wiernych do roku 1928.
W 1947 roku arcybiskup Jan zrezygnował z urzędu i rada Kościoła zagłosowała, aby wejść w relacje z przebywającymi na emigracji ukraińskimi biskupami z Prawosławnego Kościoła w Polsce, mającego wówczas siedzibę w Europie Zachodniej. Stąd kilku biskupów, łącznie z wybitnym biskupem-uczonym metropolitą Hilarionem, który prowadził Kościół przez dwie dekady (1951-1972), przybyło do Kanady.
W 1946 roku założono Kolegium Św. Andrzeja w Winnipeg, w którym duchowieństwo studiowało teologię. W 1964 Kolegium zostało przeniesione w nowe miejsce i dołączone do Uniwersytetu w Manitobie.
Do roku 1955 Ukraiński Prawosławny Kościół w Kanadzie posiadał 270 parafii i 76 księży.
Pod koniec lat 80. wznowiono starania o uregulowanie kanonicznego statusu Kościoła. Ich punktem kulminacyjnym było przyjęcie w 1990 roku Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego w Kanadzie pod jurysdykcję Patriarchatu Ekumenicznego Konstantynopola.
Obecnie posiada on 3 diecezje, a biskupi rezydują w Winnipeg, Toronto i Edmonton. Od 1924 roku Kościół publikuje gazetę „Wisnyk". Język narodowy - ukraiński - używany jest od samego powstania Kościoła.
Ostatnio jednak próbuje się używać więcej angielskiego w życiu kościelnym i modlitwie. Proces ten stopniowo jest akceptowany przez władze kościelne. Kolegium Św. Andrzeja pozostaje jedyną prawosławną uczelnią teologiczną w kraju.
Dzisiaj w Kanadzie istnieje 275 parafii obsługiwanych przez 99 kapłanów.
Zasięg: Kanada.
Namiestnik: Metropolita Wasyl (ur. 1909, wybrany
1985).
Tytuł: Metropolita Winnipegu i całej Kanady. Siedziba: 174 Seven Oaks
Winnipeg, Manitoba R2V OK8. Wierni: 120 tys.
Źródło:
Ronald G. Roberson CSP
Chrześcijańskie Kościoły Wschodnie
Przekład:
Krzysztof Bielawski, Daria Mionskowska
Appendix w przekładzie
Bernadety Gierszewskiej
Wprowadzenie Maciej Bielawski
Wydawnictwo Bydgoszcz 1998






